Przejdź do treści
Artykuł psychologa · Język i słuch fonologiczny

Gry językowe dla dzieci: sylaby, głoski, rymy

Gry językowe w NeuroZabawach są po polsku. Młodsze dzieci słuchają sylab i głosek w słowach, a starsze dobierają kategorie, poznają znaczenia i pracują ze zdaniami. Wybierzcie zadanie odpowiednie do tego, co dziecko już potrafi.

BK

mgr Bartłomiej Kolawa, psycholog

Aktualizacja: ok. 4 min czytania

Co dają gry językowe

Słuch fonologiczny to jedna z najlepiej zbadanych umiejętności związanych z nauką czytania. Dziecko, które słyszy, że „kot” składa się z trzech głosek, a „koło” z dwóch sylab, ma dużo łatwiej, gdy zaczyna łączyć litery z dźwiękami. Umiejętność ta rozwija się w typowej kolejności: najpierw rymy i sylaby, potem pierwsza głoska, na końcu pełna analiza i synteza głoskowa.

Z wiekiem ciężar przesuwa się ze słyszenia na znaczenie. Siedmio- i ośmiolatek poszerza słownictwo, uczy się grupować pojęcia i dostrzegać relacje między słowami. Te umiejętności pracują przy czytaniu ze zrozumieniem: dziecko, które wie, że „ssak” to nazwa grupy, a wilk do niej należy, łatwiej rozumie tekst z przyrody.

Sylaby
Dzielenie słów na sylaby, najczęściej przez klaskanie. Pierwszy krok analizy słowa, zwykle opanowany w wieku przedszkolnym.
Głoski
Słyszenie pierwszej, ostatniej i kolejnych głosek. Bezpośredni fundament łączenia liter z dźwiękami.
Rymy
Wyłapywanie, że dwa słowa kończą się tak samo. Ćwiczy uwagę na brzmienie słów, a nie tylko na ich znaczenie.
Kategorie i relacje
Grupowanie pojęć i rozumienie, jak się do siebie mają. To słownictwo w działaniu.

Czego się spodziewać, a czego nie

  • Gry na słuch fonologiczny mogą wspierać przygotowanie do czytania, ale nie zastąpią wspólnego czytania książek i rozmowy, które rozwijają język najbardziej.
  • Jeśli pięcio- czy sześciolatek mówi niewyraźnie, zamienia głoski albo buduje bardzo krótkie zdania, warto skonsultować się z logopedą. Gra nie oceni wymowy.
  • Duże trudności w czytaniu przy dobrym słuchu i rozumieniu mogą wskazywać na dysleksję. Diagnozę stawia poradnia, a o związku czytania z pamięcią roboczą piszę w osobnym artykule.

Które gry NeuroZabaw ćwiczą język

Sześć gier po polsku, od sylab dla pięciolatka po analogie i zdania dla starszych dzieci. Wszystkie są w Premium. Darmowe konto codziennie odblokowuje jedną Grę dnia z Premium, a gry z tej listy przeznaczone dla pięciolatków są w tej puli.

Pociąg sylab

Premium

Język i wiedza5-9 lat

Klaskanie sylab i doczepianie wagoników: dziecko liczy sylaby w słowie, zanim pozna litery.

Co daje Premium

Wędkowanie głosek

Premium

Język i wiedza5-9 lat

Łowienie obrazków, które zaczynają się na tę samą głoskę, a na wyższych poziomach kończą się tak samo albo mają tyle samo głosek.

Co daje Premium

Rymowy sznurek

Premium

Język i wiedza5-9 lat

Wieszanie na sznurku koszulek do rymu uczy słuchać końcówek słów.

Co daje Premium

Sklepik z koszykami

Premium

Język i wiedza5-12 lat

Towary trafiają do właściwych koszyków, a te, które nie pasują, trzeba wyjąć: klasyfikowanie pojęć i słownictwo.

Co daje Premium

Magiczne mosty

Premium

Język i wiedza7-12 lat

Relacja między dwoma słowami do przeniesienia na nową parę; dla dzieci od siedmiu lat, na niższych poziomach także na obrazkach.

Co daje Premium

Teleturniej Sowy

Premium

Język i wiedza7-12 lat

Sowa czyta zdania, a dziecko ocenia, czy są prawdziwe, więc ćwiczy rozumienie ze słuchu i wiedzę o świecie.

Co daje Premium

Darmowe konto

  • 3 gry bez limitu czasu
  • Codziennie jedna Gra dnia z Premium
  • Jeden profil dziecka, bez karty
Załóż darmowe konto

Premium · 19,99 zł / miesiąc

  • Wszystkie 39 gier dla dziecka
  • Całe rodzeństwo w jednej cenie
  • Pełny raport 7 obszarów i PDF dla nauczyciela lub terapeuty

Anulujesz w Ustawieniach w każdej chwili. Premium działa do końca opłaconego miesiąca.

Bez zakładania konta

Detektyw pomyłek

Spróbuj z dzieckiem · 1 min

Zagraj teraz: który obrazek nie pasuje?

Dotknij obrazka, który nie pasuje do reszty.

Gracie bez konta, a wynik nigdzie się nie zapisuje.

Druga próbka bez konta, z eliksirami: Eliksiry Neurka na stronie głównej

Bez ekranu

Język ćwiczy się najlepiej w rozmowie. Te zabawy nie wymagają niczego i działają w drodze, przy stole i przed snem.

  • Łańcuch słów

    Każde kolejne słowo zaczyna się głoską, na którą skończyło się poprzednie: kot, tor, rak. Młodszym dzieciom wystarczą sylaby.

  • Rymy na zawołanie

    Mówisz słowo, dziecko szuka rymu, także nieistniejącego. „Mysz, dysz, pysz” też się liczy, bo liczy się brzmienie.

  • Co je łączy?

    Podajesz trzy słowa, na przykład jabłko, gruszka, śliwka, a dziecko mówi, co je łączy, i dodaje czwarte. Starszym można podawać trudniejsze grupy.

Najczęstsze pytania rodziców

Czy to gry do nauki angielskiego?

Nie. Wszystkie gry językowe w NeuroZabawach są po polsku i ćwiczą język ojczysty: słuch fonologiczny, słownictwo i rozumienie zdań. Polecenia są czytane na głos, więc młodsze dzieci nie muszą umieć czytać.

W jakim wieku ćwiczyć sylaby i głoski?

Sylaby i rymy najczęściej w wieku pięciu, sześciu lat, głoski w zerówce i w pierwszej klasie. Gry na słuch fonologiczny w NeuroZabawach są przeznaczone dla dzieci w wieku 5-9 lat; starszym bardziej przydadzą się gry na słownictwo i rozumienie.

Czy gry językowe pomogą dziecku z dysleksją?

Ćwiczenia słuchu fonologicznego należą do typowej pracy z dziećmi z ryzykiem dysleksji, ale prowadzi się je w ramach terapii pedagogicznej, pod okiem specjalisty. Gra może być uzupełnieniem w domu, nie zamiennikiem terapii.

Czy gry językowe są w darmowym planie?

Nie na stałe. Gry językowe należą do Premium (19,99 zł / miesiąc). Darmowe konto codziennie odblokowuje jedną Grę dnia z Premium i gry z tej strony przeznaczone dla pięciolatków są w tej puli.

3 gry za darmo, bez reklam

Konto założysz bez podawania karty płatniczej. Dziecko może zacząć od krótkiej gry, a Ty zobaczysz jej wynik w panelu rodzica.

Załóż darmowe konto

Czytaj dalej

Źródła

  • Melby-Lervåg, M., Lyster, S.-A. H., Hulme, C. (2012). Phonological skills and their role in learning to read: A meta-analytic review. Psychological Bulletin, 138(2), 322-352.